Bạn có hiểu đúng fiction là gì?


Vì đây là trang được lập ra chủ yếu cho việc viết lách, nên những bài viết đầu tiên, mình muốn thể hiện rõ quan điểm về một trong những thứ sẽ chiếm phần lớn nơi chốn này.

FICTION! Fiction! Fiction! Fiction!

Bạn cũng là một người viết trên mạng như mình? Bạn cũng từng nghe qua từ tiếng Anh này, thậm chí còn sử dụng nó để chỉ thứ bạn đang viết, nhưng bạn có thực sự hiểu ý nghĩa của từ này không? Khi bạn dùng từ này người đang nghe bạn có hiểu nó giống như bạn? Và quan trọng hơn cả, nó có phải là từ chính xác cho thứ bạn đang viết hay đang đọc không?

Fiction nghĩa là gì?

Không khó để tìm ý nghĩa của từ này trên mạng. Sau đây là những giải nghĩa:

Fiction là từ chỉ mọi loại tác phẩm, mà trong một phần hay xuyên suốt toàn bộ, chúng nói về các thông tin và sự kiện không có thật. Những tác phẩm này là do hư cấu nên hay dựa trên các giả thuyết — nói cách khác, chúng là sản phẩm của trí tưởng tượng của tác giả.

Mặc dù fiction thường được dùng để nói về một nhánh lớn của tác phẩm văn học, nó còn có thể được dùng để chỉ các tác phẩm âm nhạc, kịch nghệ hay điện ảnh.

Fiction trái nghĩa với non-fiction, thể loại nói về những sự kiện, mô tả, quan sát, v.v… có thật (hay ít nhất được cho là có thật) – như là tiểu sử, lịch sử.

(Wikipedia.com – Fiction)

fic·tion

danh từ

: các câu chuyện viết về con người và sự kiện không có thật : văn học kể các câu chuyện do người viết tưởng tượng nên

(Merriam-Webster – fiction)

fiction

danh từ

một loại hình văn học mô tả các con người, sự kiện hư cấu, không có thật

(Oxford Advanced Learner’s Dictionary – fiction)

Vì sao nói fiction hay bị hiểu sai nghĩa?

Sự hội nhập dẫn đến việc sử dụng tiếng Anh trong giới trẻ rất phổ biến. Không ít những diễn đàn mình từng tham gia sử dụng rất nhiều từ tiếng Anh, và có rất nhiều từ ngữ tiếng Anh dường như còn quen thuộc hơn cả tiếng Việt. Ví dụ như trong các diễn đàn, topic, theme thì nghe quen thuộc hơn là “chủ đề”, “giao diện”, post thì quen tai hơn là “đăng bài”, “pm” (private message) thì ghi nhanh và hay gặp hơn là “gửi tin nhắn riêng”, v.v… Bao quanh giới trẻ ngày nay là tiếng Anh, những thứ họ nhìn thấy, nghe thấy đều được viết bằng ngôn ngữ đó, tự nhiên thôi họ cũng dùng nó để diễn đạt rất nhiều điều, dù cho trong tiếng Việt có từ tương đương đi nữa.

Đã qua rồi cái thời chúng ta chỉ dùng những từ như “viết truyện”, “viết văn, “làm thơ”, v.v… để nói về việc dùng ngôn từ sáng tác nên những tác phẩm nghệ thuật, bây giờ người ta lên mạng viết fiction! Những trang dành cho người trẻ “post” các câu chuyện của họ lên cũng dùng fiction đặt tên cho các box/subbox (các khu vực nhỏ cho các lãnh vực riêng biệt). Đó không phải là điều đáng lên án. Vấn đề là ở chỗ, cường độ xuất hiện nhiều như thế, không phải lúc nào fiction cũng được hiểu theo đúng nghĩa.

Không chỉ là một lần mình từng đọc những topic tranh cãi về ý nghĩa của từ fiction. Mỗi người một ý, các bạn trẻ viết văn, viết thơ trên mạng đưa ra hàng tá định nghĩa của riêng mình. Đó là khi một bạn mod muốn sắp xếp lại box và thắc mắc có nên cho kịch bản vào mục con của fiction không. Một lần khác, một người nói với mình họ chỉ đọc tiểu thuyết, không đọc fiction. Lần khác thì lại nghe một người nói rằng, họ chỉ viết văn thôi, không viết fiction!

Đó là những khi mình nhận thấy, cách mình hiểu từ fiction, và cách những người khác nhau hiểu từ fiction, hình như không giống nhau thì phải!

(Và đó cũng không phải là lần duy nhất mình có cảm giác này với một từ tiếng Anh nào đó được sử dụng phổ biến. Một ví dụ điển hình là từ fangirl – từ được một số hiểu theo nghĩa rộng, một số lại hiểu theo nghĩa hẹp đã từng gây tranh cãi rất nhiều.)

Và cũng như những lần khác mình từng gặp các cuộc tranh luận về định nghĩa, mình tự hỏi, sao người ta không giở từ điển ra nhỉ! Đúng hơn thì, mình nghĩ là trước khi dùng bất cứ từ ngữ nào, nhất là từ ngữ vay mượn từ tiếng nước ngoài, người ta vẫn nên tham khảo từ điển hay định nghĩa trong các sách chuyên ngành trước. Bản thân fiction cũng không phải là từ có định nghĩa nhập nhằng hay còn đang tranh luận gì. Lí do nào làm nên sự mâu thuẫn cho việc hiểu nghĩa từ tiếng Anh này (và một số từ tiếng Anh khác)? Một số người có thói quen nghe người khác nói một từ, chỉ nắm sơ qua ý nghĩa của từ đó, không cần hiểu rõ cái nghĩa họ đoán là đúng hay sai, “chế” định nghĩa riêng rồi lại dùng cách hiểu của mình rồi sử dụng từ đó theo cái cách hiểu đó – một người khác nghe thấy họ dùng từ đó chấp nhận luôn cái cách hiểu sai và lại cứ thế dùng nó, không cần kiểm tra lại – một vòng tuần hoàn cứ như thế mà lặp lại.

Cách nhận biết nghĩa trên có thể xảy ra rất vô thức. Nhưng nó cũng phần nào thể hiện sự vô tâm và cẩu thả trong nhận biết ngôn ngữ!

Những cách hiểu từ fiction thiếu chính xác:
  • Fiction là từ chỉ các tác phẩm truyện trên mạng.

Đây có lẽ là kết quả của việc fanfiction thì quen thuộc hơn là fiction. Ở Việt Nam, trước khi người ta dùng “từ fiction” để chỉ các tác phẩm truyện, người ta dùng “từ fanfiction” để nói về các câu truyện do fan viết về nhân vật thần tượng hay các tác phẩm nổi tiếng (dù xét ra thì “fiction” xuất hiện trước “fanfiction”). Fanfiction hầu như không bao giờ được xuất bản, chủ yếu là tác phẩm trên mạng. Chính vì thế nên khi giải nghĩa từ fiction, người ta thường gắn nó với việc được đăng trên mạng, là từ chỉ các tác phẩm văn học mạng.

  • Fiction là do dân nghiệp dư viết & mang đặc tính, phong cách riêng.

Những cách hiểu này cũng phần nào xuất phát từ việc xem fiction là văn học mạng. Những đặc tính fiction thường được gắn cho tách biệt nó khỏi văn chương hư cấu chuyên nghiệp. Như ta đã thấy qua các định nghĩa phía trên, fiction mang một nghĩa rất rộng. Cuốn tiểu thuyết đoạt giải Nobel bạn vừa mua, truyện ngắn trên một diễn đàn bạn vừa đọc, kịch bản phim bạn vừa xem, dù hay hay dở, tất cả chúng đều có thể được gọi là fiction.

Advertisements

3 thoughts on “Bạn có hiểu đúng fiction là gì?

  1. Mấy hôm gần đây được người bạn giới thiệu trang Truyện việt – tác giả cfs, mới phát hiện ra sự rộng lớn của cộng đồng viết truyện Việt. Lội cả page để học hỏi, rồi cũng tìm được trang này (Sr nếu mình có giải thích dài dòng quá, thói quen 😀 ) Mình muốn nói là bài viết này rất có ích, cảm ơn tác giả nhé, mình sẽ tìm hiểu thêm trên blog này về việc viết lách 😀

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s